مدل سازی کسب و کار

اثر تصمیم های خود را بر فروش، سود و نقدینگی، پیش از اجرا بررسی کنید.

اگر فروش شرکت افزایش پیدا کند، چه میزان سرمایه در گردش نیاز خواهید داشت؟ تغییر قیمت یا هزینه مواد چه اثری بر سود می گذارد؟ آیا افزایش ظرفیت تولید، استخدام نیروی جدید یا توسعه بازار، از نظر مالی توجیه دارد؟

پاسخ این پرسش ها فقط با بررسی عملکرد گذشته به دست نمی آید. باید ارتباط میان متغیرهای کسب و کار مشخص شود تا بتوان پیامدهای احتمالی تصمیم ها را برآورد کرد.

در محصول مدل سازی کسب و کار، حسابگاه یک مدل مالی و عملیاتی متناسب با فعالیت شرکت شما طراحی می کند. این مدل نشان می دهد متغیرهایی مانند مقدار فروش، قیمت، ظرفیت، هزینه ها، سرمایه گذاری و زمان دریافت و پرداخت چگونه بر درآمد، سود و جریان نقدی اثر می گذارند.

فرآیند طراحی مدل به صورت آنلاین و با مشارکت مدیران شرکت، در یک هفته کاری انجام می شود. خروجی، یک مدل قابل ویرایش همراه با مفروضات مشخص و راهنمای استفاده است که می تواند مبنای تحلیل تصمیم ها و بررسی سناریوهای مختلف قرار بگیرد.

هدف مدل سازی کسب و کار

هدف این محصول، تبدیل منطق فعالیت کسب و کار به یک ساختار محاسباتی روشن است. در این ساختار، مشخص می شود درآمد چگونه ایجاد می شود، هزینه ها به چه عواملی وابسته هستند و تغییر در عملیات چه اثری بر وضعیت مالی شرکت دارد.

مدل سازی کسب و کار به مدیران کمک می کند تصمیم ها را با مفروضات مشخص بررسی کنند، نیاز مالی برنامه های توسعه را برآورد کنند و عواملی را بشناسند که بیشترین اثر را بر سودآوری و نقدینگی دارند. نتایج مدل، برآوردهایی وابسته به اطلاعات و مفروضات هستند و با تغییر شرایط باید بازنگری شوند.

چه بخش هایی در مدل سازی کسب و کار طراحی می شوند؟

متغیرهای کلیدی کسب و کار

عوامل اصلی موثر بر عملکرد شرکت شناسایی می شوند؛ مانند تعداد مشتری، مقدار فروش، قیمت، ظرفیت تولید، میزان مصرف منابع، هزینه نیروی انسانی و دوره وصول مطالبات. انتخاب متغیرها بر اساس نوع فعالیت و تصمیم هایی انجام می شود که مدیران می خواهند بررسی کنند.

مدل درآمد و فروش

رابطه میان عوامل ایجاد درآمد مشخص می شود. برای مثال، درآمد می تواند بر اساس تعداد فروش و قیمت، تعداد مشتری و متوسط خرید یا ظرفیت ارائه خدمت و نرخ استفاده از آن محاسبه شود. ساختار درآمد متناسب با منطق واقعی کسب و کار طراحی خواهد شد.

مدل هزینه ها

هزینه های اصلی شناسایی می شوند و نحوه تغییر آنها در برابر تغییر حجم فعالیت مشخص می شود. در این بخش، هزینه های ثابت، متغیر و هزینه هایی که با عبور از یک سطح فعالیت افزایش پیدا می کنند، حسب شرایط شرکت در مدل لحاظ می شوند.

ارتباط عملیات با سودآوری

متغیرهای عملیاتی به محاسبات مالی متصل می شوند تا اثر تغییر فروش، ظرفیت، مصرف منابع و هزینه ها بر سود قابل بررسی باشد. سطح جزئیات تحلیل محصولات، خدمات یا بخش ها، با توجه به اطلاعات موجود و دامنه پروژه تعیین می شود.

سرمایه در گردش و جریان نقدی

زمان دریافت از مشتریان، پرداخت به تامین کنندگان، نگهداری موجودی و سایر عوامل مرتبط در مدل لحاظ می شوند تا تفاوت میان سود و نقدینگی روشن باشد. این بخش کمک می کند نیاز نقدی برنامه های شرکت بهتر برآورد شود.

سرمایه گذاری و تامین مالی

در صورت قرار داشتن در دامنه پروژه، مخارج توسعه، خرید تجهیزات و منابع تامین مالی در مدل وارد می شوند تا اثر آنها بر هزینه ها، تعهدات و جریان نقدی بررسی شود.

ساختار بررسی تصمیم ها و سناریوها

ورودی های قابل تغییر از محاسبات و خروجی ها تفکیک می شوند تا مدیران بتوانند اثر تغییر مفروضات را بررسی کنند. مدل برای مقایسه حالت های مختلف و تحلیل حساسیت متغیرهای منتخب آماده می شود. تعداد سناریوها و تصمیم های مورد بررسی در ابتدای پروژه مشخص خواهند شد.

روش کار حسابگاه در مدل سازی کسب و کار

مدل سازی کسب و کار با یک جلسه آنلاین آشنایی و نیازسنجی آغاز می شود. در این جلسه، با فعالیت شرکت، روش ایجاد درآمد، ساختار هزینه ها و تصمیم های مورد نظر مدیران آشنا می شویم و اطلاعات اولیه مورد نیاز را دریافت می کنیم.

سپس متغیرهای اصلی و مفروضات پیشنهادی مشخص می شوند و با مدیران شرکت بررسی خواهند شد. بر اساس مفروضات مورد توافق، پیش نویس مدل مالی و عملیاتی تهیه می شود. در جلسه بررسی پیش نویس، ارتباط ورودی ها با نتایج، منطق محاسبات و اثر تغییر متغیرها توضیح داده می شود.

پس از اعمال اصلاحات توافق شده، فایل نهایی مدل تحویل داده می شود و نحوه تغییر ورودی ها، بررسی نتایج و به روزرسانی اطلاعات در جلسه آنلاین تشریح خواهد شد.

مراحل انجام کار

مرحله اول: جلسه آنلاین آشنایی و نیازسنجی

فعالیت شرکت، اهداف مدیران و پرسش هایی که مدل باید به آنها پاسخ دهد، بررسی می شوند. در این مرحله، دامنه مدل، افق زمانی، سطح جزئیات و اطلاعات مورد نیاز مشخص خواهند شد.

مرحله دوم: دریافت اطلاعات و نهایی کردن مفروضات

اطلاعات مالی و عملیاتی بررسی می شوند و متغیرهای کلیدی کسب و کار مشخص خواهند شد. مفروضات مربوط به فروش، قیمت، هزینه ها، ظرفیت، دریافت و پرداخت و برنامه های توسعه با مدیران شرکت مرور و نهایی می شوند.

مرحله سوم: طراحی پیش نویس مدل

ساختار مدل و روابط میان متغیرها طراحی می شوند. ورودی ها، محاسبات و خروجی های اصلی در فایل قرار می گیرند و سازگاری محاسبات بررسی می شود.

مرحله چهارم: جلسه آنلاین بررسی و اصلاح مدل

پیش نویس با مدیران شرکت مرور می شود. نمونه تغییرات در مفروضات بررسی می شوند تا عملکرد مدل و منطق نتایج روشن باشد. اصلاحات مورد توافق نیز در این مرحله مشخص خواهند شد.

مرحله پنجم: ارائه مدل نهایی و آموزش استفاده

فایل نهایی همراه با مستندات تحویل داده می شود. نحوه تغییر مفروضات، خواندن خروجی ها، مقایسه حالت های مختلف و به روزرسانی مدل در جلسه آنلاین توضیح داده خواهد شد.

کل فرآیند در یک هفته کاری انجام می شود. مبنای این زمان بندی، دریافت کامل اطلاعات اولیه و همکاری شرکت در بررسی و تایید به موقع مفروضات و پیش نویس است.

خروجی محصول

• فایل اکسل قابل ویرایش مدل مالی و عملیاتی کسب و کار
• شناسایی و تعریف متغیرهای کلیدی موثر بر عملکرد
• بخش مشخص برای ورود و تغییر مفروضات
• مدل درآمد و هزینه متناسب با نوع فعالیت شرکت
• ارتباط محاسباتی میان عملیات، سودآوری و جریان نقدی
• برآورد سرمایه در گردش و نیاز نقدی در دامنه توافق شده
• خروجی های مالی و شاخص های مدیریتی مورد توافق
• ساختار قابل استفاده برای بررسی سناریوها و حساسیت متغیرهای منتخب
• مستندات مفروضات، منطق محاسبات و محدودیت های مدل
• راهنمای استفاده و به روزرسانی فایل
• جلسات آنلاین بررسی و ارائه مدل نهایی

ویژگی های فایل نهایی

فایل مدل سازی کسب و کار به گونه ای طراحی می شود که ورودی ها، محاسبات و نتایج از یکدیگر قابل تشخیص باشند. مدیران می توانند مفروضات تعیین شده، مانند مقدار فروش، قیمت، هزینه ها یا زمان وصول مطالبات را تغییر دهند و اثر آنها را بر خروجی های مرتبط مشاهده کنند.

ساختار مدل متناسب با نیاز شرکت طراحی می شود تا امکان به روزرسانی دوره ای اطلاعات و توسعه بخش های مورد نیاز وجود داشته باشد. تغییرات خارج از دامنه اولیه، مانند افزودن یک فعالیت جدید یا بازطراحی اساسی مدل، نیازمند بررسی جداگانه خواهند بود.

تفاوت مدل سازی کسب و کار با بودجه نویسی

بودجه، برنامه مالی یک دوره مشخص بر اساس اهداف و مفروضات مورد توافق است. مدل سازی کسب و کار، روابط میان عوامل عملیاتی و مالی را مشخص می کند تا بتوان اثر تغییر مفروضات و تصمیم ها را بررسی کرد.

مدل می تواند مبنای تهیه بودجه قرار بگیرد؛ برای مثال، با تغییر مقدار فروش یا برنامه سرمایه گذاری، نتایج مالی جدید محاسبه شوند. با این حال، طراحی فرآیند تصویب بودجه، تقسیم مسئولیت بودجه ای واحدها و تهیه گزارش های کنترل بودجه، در صورت نیاز باید در دامنه خدمات مشخص شوند.

مناسب برای چه کسب و کارهایی است؟

• شرکت های در حال رشد که می خواهند پیامدهای مالی توسعه را بررسی کنند.
• کسب و کارهایی که قصد افزایش ظرفیت، توسعه بازار یا سرمایه گذاری دارند.
• مدیرانی که می خواهند تصمیم های خود را پیش از اجرا شبیه سازی کنند.
• شرکت هایی که به دنبال شناخت عوامل اصلی سودآوری هستند.
• کسب و کارهایی که رابطه میان رشد فروش و نیاز نقدینگی برای آنها روشن نیست.
• شرکت هایی که می خواهند اثر تغییر قیمت، هزینه یا شرایط وصول را بررسی کنند.
• مجموعه هایی که به یک ابزار قابل به روزرسانی برای برنامه ریزی مالی نیاز دارند.

چه اطلاعاتی برای شروع نیاز است؟

• معرفی فعالیت، محصولات و خدمات اصلی
• گزارش های مالی و عملکرد دوره های گذشته، در صورت وجود
• اطلاعات مقدار فروش، قیمت و ترکیب درآمد
• اطلاعات هزینه ها و بهای تمام شده موجود
• اطلاعات ظرفیت، تولید یا حجم ارائه خدمات
• شرایط دریافت از مشتریان و پرداخت به تامین کنندگان
• اطلاعات موجودی، مطالبات و بدهی ها
• برنامه های توسعه، سرمایه گذاری و تامین مالی
• اهداف مدیران و تصمیم هایی که باید در مدل بررسی شوند

اطلاعات مورد نیاز متناسب با دامنه مدل تعیین می شوند. در صورت نبود برخی داده ها، مفروضات جایگزین با مدیران شرکت توافق می شوند و مبنای آنها در مدل مشخص خواهد شد.

محدوده محصول مدل سازی کسب و کار

این محصول شامل طراحی مدل مالی و عملیاتی، مستندسازی مفروضات و آموزش استفاده از فایل است. استقرار در نرم افزار، اتصال خودکار به سیستم های شرکت، ورود مستمر اطلاعات و به روزرسانی دوره ای توسط حسابگاه، در صورت نیاز، باید جداگانه توافق شوند.

مدل سازی کسب و کار در این محصول، بر تحلیل روابط مالی و عملیاتی تمرکز دارد. تهیه طرح کسب و کار کامل، ارزش گذاری مستقل شرکت و تدوین برنامه بازاریابی، در دامنه پایه این خدمت قرار ندارند.

با مدل سازی کسب و کار، تصمیم های خود را به مفروضات روشن و نتایج قابل بررسی تبدیل کنید. همچنین با ساخت مدل مالی استارتاپ حسابگاه میتوانید  کسب و کار تازه خود را با دیدی جدید به جلو هدایت کنید.